Partneralimentatie aanvragen

Partneralimentatie betreft een geldbedrag dat door één van de ex-echtgenoten aan de andere ex-echtgenoot wordt betaald, als deze persoon na de scheiding over onvoldoende financiële middelen beschikt om in zijn of haar levensonderhoud te voorzien. Naast partneralimentatie is er ook een andere vorm van alimentatie: de kinderalimentatie. Partneralimentatie kan bij de scheiding door beide partners worden afgesproken. Dit gebeurt vaak in overleg met een advocaat, een notaris of een mediator. De hoogte en duur van de alimentatie wordt opgenomen in een schriftelijk stuk, dat ook wel convenant wordt genoemd. Als de partners het niet met elkaar eens kunnen worden kan de rechter een alimentatieregeling vaststellen.

Eisen voor alimentatie via de rechter

De rechter kan een alimentatieregeling vaststellen als aan twee voorwaarden is voldaan. De partner die alimentatie wenst de ontvangen moet:

  • niet beschikken over voldoende inkomsten om in zijn of haar levensonderhoud te voorzien
  • en dit levensonderhoud niet in redelijkheid kunnen verwerven.

De rechter kijkt bij onder andere het berekenen van alimentatie of iemand recht heeft op alimentatie naar een aantal zaken. De rechter kijkt naar de behoefte voor alimentatie, de draagkracht van de alimentatieplichtigen en andere omstandigheden, die niet van financiële aard hoeven te zijn.

Alimentatie: behoefte

Ook wordt gekeken naar de behoefte van de alimentatiegerechtigde. De behoefte van de alimentatiegerechtigde wordt onder andere bepaald door de welvaart waarin echtgenoten leefden gedurende het huwelijk. De rechter moet onderzoeken wat de inkomsten in de laatste jaren van het huwelijk zijn geweest, maar ook wat de uitgaven waren.

Bij het vaststellen van de behoefte wordt ook rekening gehouden met de verdeling van de bezittingen en financiële middelen van de echtgenoten.

Alimentatie: in redelijkheid levensonderhoud verwerven

De vraag of iemand zichzelf in redelijkheid in levensonderhoud kan voorzien is een belangrijke factor voor partneralimentatie en afhankelijk van een aantal omstandigheden. Gelet wordt op:

  • de duur van het huwelijk;
  • de leeftijd van de partner in kwestie;
  • de gezondheid van de partner in kwestie;
  • het aantal kinderen waarvoor de betreffende echtgenoot moet zorgen;
  • de gezondheid van de partner in kwestie;
  • het opleidingsniveau van de echtgenoot;
  • het arbeidsverleden van de echtgenoot.

Alimentatie: draagkracht

Bij de vaststelling van de draagkracht van de alimentatieplichtige wordt eveneens rekening gehouden met een aantal omstandigheden. Zo wordt aandacht geschonken aan:

  • de inkomsten van de alimentatieplichtige echtgenoot;
  • de leefsituatie van de echtgenoot die alimentatie moet betalen;
  • de woonlasten van de alimentatieplichtige partner;
  • kinderalimentatie;
  • pensioen.

Draagkrachtloos inkomen

Bij partneralimentatie wordt een deel van het inkomen niet meegerekend bij het vaststellen van de draagkracht van de alimentatieplichtige. Dit is het deel van de inkomsten dat onder de bijstandsnorm ligt. De persoon die alimentatie moet betalen moet wel een bestaansminimum overhouden. De bijstandsnorm bedraagt het inkomen dat iemand zou ontvangen als hij of zij in de bijstand zou belanden. Het inkomen dat dus hoger ligt dan de bijstandsnorm kan worden meegewogen bij vaststelling van alimentatie. Er wordt ook rekening gehouden met bepaalde lasten zoals de premie ZVW en aflossing van schulden uit de tijd dat de partijen getrouwd waren.

Alimentatie: andere omstandigheden

Naast de behoefte en de draagkracht voor alimentatie houdt de rechter ook rekening met andere zaken. Zo kan de rechter rekening houden met bijvoorbeeld de duur van het huwelijk, maar ook met het gedrag van de persoon die recht heeft op alimentatie. Men kan denken aan het geval waarin het onderhouden van contact met de ex-partner zo pijnlijk is dat van de alimentatieplichtige het betalen van alimentatie in alle redelijkheid niet kan worden verwacht, bijvoorbeeld in het geval dat de persoon die recht heeft op alimentatie samenleeft met een persoon die de alimentatieplichtige heeft bedreigd of heeft geprobeerd om de alimentatieplichtige om het leven te brengen. Als de ex-echtgenoot heeft geprobeerd de andere persoon om het leven te brengen bestaat er ook geen recht meer op alimentatie.

Kort en lang huwelijk alimentatie

Als een huwelijk van zeer korte duur is geweest zal dit invloed hebben op de hoogte en de duur van alimentatie. Hetzelfde geldt voor een zeer lang huwelijk.

Fiscaal voordeel partneralimentatie

De alimentatie die de alimentatieplichtige ex-echtgenoot betaalt aan zijn of haar alimentatierechtige ex-echtgenoot is volledig aftrekbaar voor de inkomensheffing. Dit wordt ook wel fiscaal voordeel genoemd. Omdat er dus geen inkomensheffing wordt toegepast bij de alimentatie, wordt zo de draagkracht hoger en kan de alimentatie derhalve worden verhoogd. De extra draagkracht, zoals dit wel eens wordt genoemd is dus gelijk aan de hoogte van het fiscaal voordeel dat met de alimentatie wordt genoten. Als het inkomen lager ligt dan €1400 euro bruto per maand, inclusief vakantietoeslag (die ongeveer €1050 netto zal zijn) wordt vaak geen extra draagkracht berekend voor bij de alimentatie, omdat het fiscaal voordeel in zo'n geval vaak niet effectueerbaar blijkt te zijn. 

Duur van partneralimentatie

Hoe lang duurt de alimentatie? Er zijn twee verschillende situaties te onderscheiden binnen partneralimentatie.

  • Bij echtscheiding van huwelijken die op of na 1 juli 1994 zijn gesloten kan alimentatie maximaal twaalf jaar duren. Uiteraard kan alimentatie ook korter duren. Als een huwelijk minder dan vijf jaar heeft geduurd, kan de alimentatie niet langer duren dan het huwelijk. Hetzelfde geldt voor geregistreerde partnerschappen.
  • Is er gescheiden vóór 1 juli 1994, dan gelden geen maximum termijnen. De alimentatie duurt zo lang als toen is afgesproken. Wel bestaat de mogelijkheid om de rechter te verzoeken de alimentatie termijn aan te passen. Heeft iemand reeds gedurende een periode van vijftien jaar alimentatie betaald, dan kan hij of zij de rechter verzoeken om de alimentatieplicht te doen eindigen.

Heeft het krijgen van een nieuwe partner gevolg voor partneralimentatie?

Voor de gevolgen van het krijgen van een nieuwe partner voor de alimentatiegerechtigde en de alimentatieplichtige kunt u hier terecht voor een uitgebreide beschouwing.

Jaarlijkse verhoging van alimentatiebedragen (indexering)

De alimentatiebedragen die moeten worden betaald als alimentatie worden jaarlijks verhoogd volgens een door de Minister van Justitie vast te stellen percentage. Dit percentage is afhankelijk van de stijging van de lonen. In 2011 bedraagt de stijging 0,9%. De bekendmaking van de jaarlijkse verhoging vindt doorgaans in november plaats.

Achterstand betaling alimentatie

Wat kan u doen als uw partner de verplichte alimentatie niet betaald? In dat geval zijn er een aantal mogelijkheden. U kunt een deurwaarder of een advocaat inschakelen om zo het alimentatie bedrag te vorderen, maar u kunt ook gebruik maken van het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen, ook wel LBIO genoemd. Er kan bijvoorbeeld beslag worden gelegd op het salaris van de alimentatiegerechtigde, maar ook op de uitkering of roerende of onroerende goederen van de alimentatieplichtige. Voor meer informatie over het LBIO klikt u hier.